|
|
|
Actueel / 2009- Dec / Nov / Okt / Sept / Aug / Juli / Juni / Mei / April / Maart / Feb / Jan / 2008 / Techniek |
Wat en waar?
Als er uit de fiets vreemde geluiden
komen is de eerste stap na te gaan onder welke condities de geluiden zich
voordoen. Moet je hard trappen, of maakt het niet uit als je je benen
stilhoudt, is het weg als je met losse handen fietst, maakt het uit of je zit
of staat, is het afhankelijk van de gekozen versnelling, de variaties zijn
legio. Ook het ritme van de bijgeluiden is vaak veel zeggend. Een steentje in
de band is afhankelijk van de rijsnelheid en zal een keer tikken bij iedere
omwenteling. Komt er iets tegen de spaken dan heb je een ratelend geluid. Een
loshangende veter komt bij iedere pedaalomwenteling tegen de crank, maar niet
als je ophoudt met trappen.
Frame
Een gescheurd frame kan kraken of
tikken bij hobbels of aanzetten en zal misschien ook slap aanvoelen.
Controleer de buizen bij de knooppunten: Achtervork bij de mannetjes (=dwarsbuisjes),
en waar de buizen aan het hoofdframe worden verbonden. Onderbuis bij het
balhoofd en rond de eventuele commandeurnokken. Zadelbuis tussen derailleur en
bracket. Zadelbuis rond de zadelklemming en de bovenbuis. Voorvork: aan de
achterkant waar de vorkkroon overgaat in de vorkschede.
Balhoofdstel
Een los afgesteld balhoofdstel maakt
een klapperend geluid als je de fiets laat stuiteren. Bij remmen is een tik
voelbaar. Probeer of afstellen helpt, gaat de afstelling naadloos over van te
los naar te vast dan zijn de lagerschalen vermoedelijk ingeslagen en ben je te
laat. Bij veel balhoofdstellen zijn de lagers of de lagerschaaltjes
uitwisselbaar en blijft de financiele schade beperkt. Bij lagers met een
aluminium vorkconus kan het voorkomen dat de conus splijt waardoor opeens veel
speling ontstaat. Goed te zien bij demontage, en soms ook al van buiten als je
van onderen naar je lager kijkt. Een enkele keer is de buitenbalhoofdbuis
uitgelubberd waardoor de klempassing van de cups verrot is. Opnieuw laten
frezen en vlakken en monteren met borgmiddel is dan het laatste redmiddel.
Zadelpen
De zadelpen kan kraken of tikken op de
verbinding in het frame. Haal de pen uit het frame, verwijder eventueel de
verloopbus, maak alles schoon en monteer met nieuw vet. Als er veel zand
tussen de verloopbus en het frame zit, is dat verwijderen niet simpel maar wel
zeer noodzakelijk.Ik gebruik dan een slagtrekker.
Als de pen te dun is (dan knijp je de
oren erg ver naar elkaar als je de zadelstrop aandraait) hoeft dit niet te
helpen. Oplossing is dan een pen van de goede diameter. Geloof ook niet direct
wat er op de pen staat, de ene 27.2 mm pen is maar zo 0.1 mm kleiner als de
andere en rond hoeven ze ook niet te zijn!
Kraakt de verbinding
zadelframe-zadelpen, dan is ook hier schoonmaken en opnieuw invetten een goed
begin. Controleer of de bout(en) voldoende kunnen worden aangetrokken, het is
niet ongewoon dat je een zadelpen iets bij moet vijlen om bij de gewenste
instelling voldoende klemming te krijgen.
Krakende derailleurkabels
Stijve derailleurkabels kunnen
vreselijk kraken met het draaien van het stuur in de kabelstoppers bij de
balhoofdbuis. Ze geven dan de indruk dat het stuur of het balhoofdstel de
boosdoener is. Schoonmaken en smeren, en in zware gevallen een dikker
kabelhulsje gebruiken zodat de kabel klem zit.
Zadel
Vooral zadels met veren of een leren
zadeldek op een frame kunnen kraken als een oud bed. Schoonmaken, ontroesten
en invetten. Het leer vet je in met zadelvet, en met een fohn kun je het ook
tussen dek en frame zien te krijgen.
Crankstel
De gouden kraker op nummer een met stip
is de krakende cartridge-as in een aluminium frame. Vooral goed
hoorbaar/voelbaar bij aanzetten, soms ook als een enkele tik. Als het
natrekken van de crankbouten en de bladboutjes niet helpt wordt het tijd de
cartridge opnieuw te monteren. Verwijder de cranks, schroef de cartridge uit
het frame, en monteer de trapas opnieuw met ruim anti-seize of vet, en
een slinger van 30 cm PTFE (Plumbers Tape For Everything, of was het nou
polytetrafluor....) om de schroefdraad van de cups. Als je de cranks van
de trapas hebt getrokken voel je natuurlijk eerst of de as nog netjes loopt,
als de lagering het gehad heeft, heeft hermontage niet zoveel zin. Ik heb
nooit gehoord dat scheurende
crankstellen kraken, maar het bestuderen van het pedaaloog, de overgangen
crank-spider en de hoeken van het montagevierkant kan natuurlijk geen kwaad.
Pedalen
Controleer of de lagers netjes lopen,
en of de assen wel vast in de cranks zitten. Trek alle schroefjes na.
Bidonhouder
De meeste bidonhouders trek je na
verloop van tijd doormidden, in een aluminium frame gaan bovendien vaak de
blindklinkmoeren los zitten. Blindklinkmoeren zijn grote holle popnagels met
inwendig schroefdraad, die in de buis worden geklonken. Door vibratie willen
die nog wel eens los gaan zitten. Lichte gevallen kun je natrekken met een
speciale tang, of door er een langere bout in te steken met een ring en een
moertje er op. Hou de bout tegen, en draai het moertje aan.
Schoenplaatjes-schoenzool
Schoenen kunnen aardig kraken op de
pedalen. Soms kun je dat verhelpen door inserts iin het pedaalvlak af te
stellen of te vernieuwen
Piepende remmen
Piepende remmen ontstaan door stickslip
van de blokjes op de velg. Schuif een gummetje over tafel. Als je het schuin
houdt en trekt glijdt het netjes, duw je dan bijt het zich voortdurend vast.
Van invloed is dus de hoek die het remblokje met de velg maakt, en de wrijving
tussen blokje en velg. Omdat de wrijving door vocht wordt beinvloed, is piepen
soms afhankelijk van het weer. Controleer bij piepende remmen de afstelling
van de blokjes (0.5-1mm toe-in is ideaal) en maak de velgen schoon.
Probeer eventueel een ander merk blokje. Een andere rem (stijver of juist
slapper) kan ook helpen.
Losse spaken
Losse spaken kunnen tikken. Bij lage
snelheden is het vaak het meest opvallend. Ook kunnen de nippels in het
velgbed kraken. Controleer eerst of de spaken wel strak staan. Is dat het
geval dan doet een een drupje olie tussen nippel en velg vaak wonderen. Bij
dubbelgebuste velgen kan het ook voorkomen dat de holle niet het diepe busje
niet voldoende vastklemt. Met lijm kun je soms de rammel weer opheffen.
Een losse nippel in de velg kan bij
lage snelheden rammelen. Bij de meeste velgen kun je de nippel wel door het
ventielgat naar buiten schudden, maar er zijn ook velgen waarbij een verloren
nippel opgesloten blijft tussen twee opeenvolgende nippels.
Naven
Een naaf moet in gemonteerde toestand
(dus met de spanner dicht) geen speling hebben. Bij het stuiteren van de fiets
moet je de wielen niet kunnen horen. Hoor je ze wel dan kan het zijn dat de
spanner niet strak genoeg staat, of anders moet je de lagers nastellen.
Losse cassette
Als de lock-ring losloopt kunnen de
kransjes een rinkelend geluid geven. Oplossing: borgring losdraaien,
controleren dat de 11 weer met de brede nok in de corresponderende gleuf zit,
en de borgring weer monteren en goed vastdraaien
Klapperende flappers
Bekend euvel van Shimano's eerste
9-speed shifters. De deksels kun je vastkitten, en met strategische
stukjes schuim, tiewraps of plakband kun je ook veel doen. Controleer wel of
de schroefjes waarmee de afschakelhandel aan de remgreep vast zit er niet
alweer uitgevallen zijn. In geval van nood passen de schroefjes die Shimano
bij de cartridge remblokken levert, maar er moet ook nog een flinterdun
ringetje tussen het pootje en de remgreep. Anders klemt de shifter. Het
schroefje niet helemaal vastdraaien wil ook, maar dan valt het er zonder
borgvloeistof weer uit. Bij nieuwe shifters kan het -nu zeskante- schroefje er
niet meer uitvallen.
Stuur en stuurpen
Een krakend stuur is vaak te verhelpen
door de passingen schoon te maken en in te vetten. Vet ook de boutjes in, en
zet het geheel weer vast. Heb je een voorbouw waarbij je het stuur naar voren
uit kunt nemen, draai dan de boutjes gelijkmatig aan, zodat het 'deksel' recht
op de boutjes blijft staan. Er zijn variaties mogelijk in stuurdiameter, en
het kan dus zijn dat strop en stuur niet bij elkaar passen.
Bekijk wel het stuur rond de klemming
zeer aandachtig om er zeker van te zijn dat het niet aan het scheuren is.
Zitten daar verdachte groeven, dan beslist vervangen.